Η διαφοροποιημένη διδασκαλία αποτελεί έναν σύγχρονο, παιδαγωγικά τεκμηριωμένο τρόπο οργάνωσης της διδασκαλίας, βασισμένο στην αρχή ότι οι μαθητές μαθαίνουν με διαφορετικό τρόπο, ρυθμό και κίνητρα και με γνώμονα πως κάθε μαθητής είναι ξεχωριστή οντότητα και πρέπει να αντιμετωπίζεται ανάλογα.
Με αφορμή την επιμόρφωση φιλολόγων από τον Σύμβουλο Εκπαίδευσης Φιλολόγων της ΔΔΕ Κυκλάδων, κ. Βασιλείου, η Φιλόλογος κα Μαρία Μανδουράρη (Maria Mandourari) εφάρμοσε αυτή την προσέγγιση στη διδασκαλία της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή, στο τμήμα Β4 του ΓΕ.Λ. Μυκόνου, σχεδιάζοντας μια σειρά από δραστηριότητες που ενσωματώνουν τις βασικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας: ποικιλία περιεχομένου, διεργασιών, μέσων και μαθησιακού περιβάλλοντος.
Η διδασκαλία οργανώθηκε με διαθεματική προσέγγιση και σε θεματικές ενότητες, με στόχο να καλύψουν ποικίλα μαθησιακά στυλ. Η εισαγωγή στο έργο έγινε με τη βιωματική παρακολούθηση μιας σύγχρονης θεατρικής παράστασης, στην οποία οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με το μύθο των Λαβδακιδών και τη δυναμική της Αντιγόνης μέσα από ένα σύγχρονο σκηνικό.
Αμέσως μετά, με αφετηρία αυτή την εμπειρία, οι μαθητές εργάστηκαν με το σχολικό εγχειρίδιο, μελετώντας την εισαγωγή του έργου ώστε να μυηθούν στα βασικά στοιχεία της τραγωδίας και στις βασικές αρχές του αρχαίου δράματος. Αυτή η προσέγγιση ενσωματώνει την αρχή της πολλαπλής πρόσβασης στο περιεχόμενο, έναν θεμελιώδη άξονα της διαφοροποιημένης διδασκαλίας.
Η συνέχεια περιλάμβανε την παρακολούθηση της κλασικής κινηματογραφικής εκδοχής του έργου (1961, σκηνοθεσία: Γ. Τζαβέλλας). Μετά την προβολή, κάθε μαθητής κλήθηκε να γράψει με δικά του λόγια το νόημα του έργου, αναπτύσσοντας τη δική του προσωπική πρόσληψη και ερμηνεία. Η δραστηριότητα αυτή προάγει την αξιολόγηση σύμφωνα με το μαθησιακό προφίλ και ενισχύει την προσωπική έκφραση του μαθητή.
Ακολούθησε η ενεργός εμπλοκή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, μέσα από την προετοιμασία και παρουσίαση διαφανειών PowerPoint, αναλαμβάνοντας οι ίδιοι οι μαθητές εκ περιτροπής τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Αυτή η εναλλαγή ρόλων ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή τους, καλλιέργησε τις δεξιότητες παρουσίασης και προώθησε την ενεργή επεξεργασία του αρχαίου κειμένου, υλοποιώντας τη βασική αρχή της ενεργητικής μάθησης.
Στη συνέχεια, οι μαθητές οργανώθηκαν σε νέες ομάδες, διαφοροποιημένες ως προς τον τύπο της δραστηριότητας και τις μαθησιακές προτιμήσεις:
• Podcast: Μία ομάδα ηχογράφησε έναν φανταστικό διάλογο μεταξύ Αντιγόνης και Κρέοντα, εμβαθύνοντας στις ηθικές συγκρούσεις και τα διλήμματα της τραγωδίας.
• Έκδοση Εφημερίδας: Μια άλλη ομάδα επιμελήθηκε συνεντεύξεις της Ισμήνης και του Χορού, με ερωτήσεις που γεφυρώνουν τον αρχαίο λόγο με σύγχρονες κοινωνικές ανησυχίες.
• Εικαστική Απόδοση: Μέσα από καλλιτεχνικές δημιουργίες, οι μαθητές απέδωσαν τα βασικά θέματα και σύμβολα της τραγωδίας.
• Σύγχρονη Ποίηση: Οι μαθητές αυτής της ομάδας συνέθεσαν ποιήματα εμπνευσμένα από τις αξίες και τα διαχρονικά διλήμματα του έργου με σύγχρονη κοινωνική οπτική.
Παράλληλα, αξιοποιήθηκαν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) που βοήθησαν τους μαθητές στην αναζήτηση πληροφοριών, την ανάλυση κειμένων και τη δημιουργία περιεχομένου, προωθώντας έτσι την τεχνολογική διαφοροποίηση και την ανάπτυξη ψηφιακού γραμματισμού.
Η εφαρμογή αυτής της πολυεπίπεδης προσέγγισης, που στηρίχθηκε στις βασικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας — ευελιξία, ενεργός συμμετοχή, ποικιλία περιεχομένου, διαφοροποιημένη αξιολόγηση — επέτρεψε στους μαθητές να εμπλακούν ουσιαστικά στη μαθησιακή διαδικασία, να ξεφύγουν από τη στείρα απομνημόνευση και να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη και δημιουργικότητα. Η ενεργός συμμετοχή τους, μέσα από την αλληλεπίδραση με πολλαπλές μορφές τέχνης και τεχνολογίας, έκανε τη διδασκαλία της Αντιγόνης όχι μόνο πιο ελκυστική αλλά και ουσιαστικά βιωματική.
Η εφαρμογή καινοτόμων διδακτικών προσεγγίσεων, όπως αυτή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, έχει καθοριστική αξία για την εκπαιδευτική διαδικασία. Ενισχύει την ποιότητα της μάθησης, καλλιεργεί δεξιότητες ζωής και ενδυναμώνει τη σχολική κοινότητα. Η εμπνευσμένη επιμόρφωση του Συμβούλου Εκπαίδευσης Φιλολόγων της ΔΔΕ Κυκλάδων, κ. Βασιλείου, αποτέλεσε πολύτιμο πυλώνα για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτών των δράσεων, προωθώντας ένα σχολείο ανοιχτό στη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την παιδαγωγική καινοτομία.
Με τη συνδρομή και την αμέριστη υποστήριξη του Διευθυντή μας, κ. Νικολάου Σαντοριναίου (Nickolaos Santorinaios)
